اخبارى كه گويند خدا فرشته‌ها دارد كه خورشيد و ماه را ميچرخاند نزد طلوع و غروب ، و همچنان اختران ديگر را ، و نيز قول خداى سبحان « و برميدارند عرش پروردگارت را آن روز بالاى خود هشتا » اشاره است كه فرشته‌هاى حافظ عرش هشتند و با دقت نظر گوئى عالم خلق مسخر خدايند ، و عالم امر بتدبير خدايند ، و روحانيات بتقدير او بر جسمانيات تسلّط دارند و از اين رو فرمود : « هلا از آن او است خلق و امر » . سپس مسخر بودن خورشيد و ماه و اختران بفرمان او چند وجه دارد : يكم - دليل آورديم كه همه جسمها مانندند و چون چنين باشند اختصاص جسم خورشيد بدين روشنى خاص و تابنده‌گى خيره‌آور و گرمى سخت و تدبير عجيب در عالم علوى و سفلى بايد بتدبير خداى حكيم توانا باشد كه اين اوصاف را خاص او ساخته و جسم هر كدام از كواكب و نور داران در پذيرش اين نيروها و خواص مسخّر آن مدبّر حكيم باشند . 2 - هر كدام از اختران ثابت و سيّار حركت كندى دارند از مغرب بمشرق و حركت تندى بر عكس بدنبال حركت فلك أعظم و خدا بدان نيروئى بيش از ديگر افلاك داده و آن را مسلّط بر چرخاندن همه آنها كرده به زور از مشرق به مغرب و همه مسخر آنند . گويم : سپس وجوه بىفائده ديگر آورده و همين هم كه از او نقل شد مخالف اصول مسلمانانست و مورد اعتراضاتى روشن بر متدبّران « او است كه خورشيد را تابان ساخته » بيضاوى در ( ج 1 ص 529 ) تفسيرش گفته : ضوء روشنى ذاتيست و نور كسبى و خدا آگهى نموده است كه خورشيد خودش درخشان آفريده شده و ماه از آن روشنى گيرد ، و هر كدام را منازلى است يا خصوص قمر را منازلى است چون تند رو و چشم‌رس است ، و موضوع احكام شرع است كه فرمود : « تا بدانيد شماره سالها و حسابها را » يعنى حساب اوقات ماهها و معاملات خود را . . .